Wydarzenia odbędą się w Pałacu Wielopolskich w Częstocicach przy ul. Świętokrzyskiej 37 w Ostrowcu Świętokrzyskim. Udział w spotkaniach jest bezpłatny, a wcześniejsze zapisy wymagane są jedynie w przypadku warsztatów plastycznych. Całość programu została pomyślana jako wielowątkowe spotkanie z historią, muzealnictwem, sztuką i pamięcią, prowadzone w formie zwiedzania, zajęć edukacyjnych, warsztatów oraz projekcji filmowych.
Sobota w muzeum rozpocznie program
Pierwszy blok wydarzeń, zaplanowany między 11.00 a 14.15 pod wspólnym hasłem „Sobota w muzeum”, otworzy oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Skarb utracony. Skarb odzyskany”. Zwiedzanie potrwa od 11.00 do 12.00, a uczestnikom towarzyszyć będzie kurator ekspozycji Łukasz Wójcik z Działu Historii MHA. Wystawa stanie się punktem wyjścia do szerszej opowieści o losach polskiego dziedzictwa, szczególnie tego zagrożonego w czasie wojny.
Kolejnym elementem programu będą zajęcia muzealne, które odbędą się od 12.00 do 12.40. Spotkanie poświęcone zostanie historycznym przykładom dziedzictwa znajdującego się w niebezpieczeństwie oraz działaniom podejmowanym podczas II wojny światowej w celu ratowania polskich skarbów narodowych. Organizatorzy zapowiadają również przypomnienie roli muzealników, którzy chronili zabytki często z narażeniem życia. Obok perspektywy historycznej pojawi się także wątek współczesny, dotyczący zagrożeń dla zbiorów muzealnych.
Warsztaty i gra planszowa z historią w tle
Od 12.40 do 13.30 uczestnicy będą mogli wziąć udział w warsztatach plastycznych tworzenia szkatułek na osobiste skarby z wykorzystaniem techniki decoupage’u. To jedyna część programu wymagająca wcześniejszego zgłoszenia. Warsztaty mają nie tylko wymiar twórczy, ale także symboliczny, ponieważ odwołują się do idei ochrony tego, co cenne, zarówno w wymiarze osobistym, jak i narodowym.
Następnie, od 13.30 do 14.15, zaplanowano rozgrywkę gry planszowej „Konwój złota”. Jej tematem jest ewakuacja złota przez Polski Bank Centralny w obliczu wybuchu II wojny światowej. Ta część programu ma przybliżyć uczestnikom dramatyczne decyzje i logistyczne wyzwania związane z zabezpieczaniem najważniejszych zasobów państwa w czasie zagrożenia.
Filmy o utraconych i odzyskanych dziełach
Od 14.15 do 15.00 odbędą się seanse filmów animowanych z cyklu „Dzieła utracone”. Widzowie zobaczą film „Królewski sen” z 2018 roku, ilustrowany przez Marcina Podolca. Produkcja opowiada o historii Łazienek Królewskich oraz losach dzieł z kolekcji króla Stanisława Augusta podczas II wojny światowej.
W tym samym bloku pokazany zostanie także film „Arrasy” z 2017 roku, ilustrowany przez Przemysława „Trusta” Truścińskiego. Obraz przybliża wojenne losy jednych z najcenniejszych polskich zabytków, czyli unikatowej w skali światowej kolekcji arrasów wawelskich oraz insygniów koronacyjnych. Obie animacje wpisują się w główny temat wydarzenia, przypominając, że dzieła sztuki i historyczne kolekcje bywają nie tylko symbolem narodowej tożsamości, ale też obiektem szczególnego zagrożenia.
Fotografia jako pamięć i materia wymagająca ochrony
O godzinie 15.00 rozpocznie się spotkanie muzealne „Fotografia wobec czasu”, które potrwa do 16.00. Poprowadzi je Wojciech Mazan z Działu Sztuki i Rzemiosła Artystycznego MHA. W centrum rozmowy znajdzie się fotografia rozumiana jednocześnie jako ślad przeszłości, nośnik pamięci i materialny obiekt podlegający procesom starzenia.
Organizatorzy zapowiadają omówienie takich zagadnień jak degradacja odbitek fotograficznych, relacja między pamięcią, przemijaniem i fotografią, a także sposoby konserwacji i ochrony zdjęć w muzeum. To część programu, która rozszerza temat dziedzictwa poza spektakularne przykłady utraconych obrazów czy skarbów, pokazując, że ochrony wymagają również delikatne i codzienne świadectwa przeszłości.
Popołudniowe projekcje filmów fabularnych
Ostatni blok wydarzeń, zaplanowany od 16.00 do 18.00, wypełnią seanse filmów fabularnych z cyklu „Dzieła utracone”. W programie znalazł się film „Walka postu z karnawałem” z 2022 roku w reżyserii Pawła Wróbla, poświęcony wojennym losom obrazu Petera Breughla młodszego z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie.
Publiczność obejrzy również film „Lucas Cranach. Opłakiwanie Chrystusa” z 2023 roku w reżyserii Tomasza Jeziorskiego. Produkcja opowiada o losach dzieła z warsztatu Lucasa Cranacha starszego, zrabowanego pod koniec wojny ze składnicy w Kamieńcu Ząbkowickim i odnalezionego później w Szwecji. Trzecią propozycją będzie „Salzburska kolekcja zoologiczna” z 2023 roku, również w reżyserii Pawła Wróbla. Film przedstawia historię niezwykłych zbiorów przyrodniczych z Państwowego Muzeum Zoologicznego w Warszawie, wywiezionych na początku wojny do Salzburga i tam odnalezionych.
Dziedzictwo jako wspólna odpowiedzialność
Program przygotowany w Pałacu Wielopolskich pokazuje temat dziedzictwa w sposób szeroki i wielowymiarowy. Z jednej strony przypomina dramatyczne epizody związane z wojną, grabieżą i ratowaniem narodowych skarbów, z drugiej zwraca uwagę na aktualne zagrożenia oraz codzienną pracę muzealników, konserwatorów i edukatorów. To propozycja, która łączy edukację z doświadczeniem uczestnictwa i pozwala spojrzeć na zabytki nie tylko jak na pamiątki przeszłości, lecz także jako dobro wymagające stałej troski.
Osoby zainteresowane udziałem w warsztatach plastycznych mogą zapisać się telefonicznie pod numerami 41 265 36 51 lub 669 970 489, drogą mailową pod adresem [email protected] albo osobiście w dniach i godzinach otwarcia muzeum. Tegoroczne Europejskie Dni Dziedzictwa w Ostrowcu Świętokrzyskim zapowiadają się więc jako spotkanie, które nie tylko opowiada o przeszłości, ale także stawia pytanie o to, jak skutecznie chronić ją dla przyszłych pokoleń.
Napisz komentarz
Komentarze