Sławomir Okła z ŚCO pierwszym proktorem chirurgii robotycznej w otolaryngologii

23 stycznia 2026 r. w szkoleniu na Bloku Operacyjnym ŚCO uczestniczyli lekarze i pielęgniarki z 5 Wojskowego Klinicznego Szpitala w Krakowie, którzy przygotowują się do wdrożenia robota da Vinci w chirurgicznym leczeniu nowotworów obszaru głowy i szyi. Obejrzeli trzy zabiegi operacyjne, w tym jeden wykonany u pacjenta z podejrzeniem wznowy nowotworu nasady języka, po wcześniejszej radiochemioterapii. - Dla tego chorego leczenie robotyczne jest ostatnią szansą na wyleczenie choroby – wyjaśnia dr n. med. Sławomir Okła, specjalista otorynolaryngologii, kierownik Kliniki Otolaryngologii, Chirurgii Głowy i Szyi ŚCO, pierwszy w Polsce proktor chirurgii robotycznej w zakresie nowotworów głowy i szyi.

Przedstawiciele WSK nr 5 z Krakowa byli drugim zespołem szkolącym się w ŚCO. W grudniu ub. r. do wdrożenia zabiegów TORS (Trans Oral Robotic Surgery – zabiegi chirurgii robotycznej wykonywane przez usta chorego) przygotowywał się pod kierunkiem dr Sławomira Okły zespół chirurgii robotycznej ze Szpitala Wojewódzkiego we Wrocławiu.

- Czuję się bardzo wyróżniony, bo mimo, że operujemy robotycznie dopiero od półtora roku, w listopadzie 2025 r. podpisałem umowę z firmą Synektik na proktoring, czyli uczenie i wprowadzanie nowych zespołów robotycznych w chirurgii głowy i szyi. Tym samym Klinika Otolaryngologii, Chirurgii Głowy i Szyi jest pierwszym w Polsce ośrodkiem uczącym chirurgii robotycznej w obszarze głowy i szyi. Do tej pory wszyscy musieliśmy jeździć za granicę, bo nie było polskiego ośrodka z uprawnieniami do uczenia innych – mówi dr Okła.

Obecnie certyfikat w zakresie operowania przy użyciu systemu da Vinci posiada jeden zespół specjalistów z Kliniki Otolaryngologii, Chirurgii Głowy i Szyi ŚCO (dr n. med. Sławomir Okła – lekarz operujący i dr n. med. Jakub Spałek – lekarz asystujący). Jak wyjaśnia proktor, na ten moment liczba certyfikowanych specjalistów jest wystarczająca, ponieważ epidemiologia nowotworów głowy i szyi wskazuje, że pacjentów z tym rodzajem nowotworów, u których zastosowanie chirurgii robotycznej przynosi choremu największe korzyści, jest niewielu, w związku z tym bardzo ważne jest systematycznie budowane doświadczenie zespołu operacyjnego i liczba wykonanych zabiegów. Ośrodek przygotowuje się do wykonania operacji robotycznej całkowitego usunięcia krtani. W planach są również robotyczne operacje przestrzeni przygardłowej. Jest to zabieg o bardzo wysokim stopniu trudności ze względu na strategiczne dla funkcji życiowych chorego struktury znajdujące się w polu operacyjnym.

Klinika Otolaryngologii, Chirurgii Głowy i Szyi ŚCO jako czwarty ośrodek w Polsce wdrożyła (18.09.2024) zabiegi TORS (Trans Oral Robotic Surgery). Jest to bardzo precyzyjna metoda chirurgii małoinwazyjnej, umożliwiająca wykonanie zabiegu operacyjnego przez usta chorego, za pomocą robota chirurgicznego, bez dokonywania rozległych cięć. Ułatwia wykonanie zabiegów w trudno dostępnych obszarach ciała. W 2025 r. w tym ośrodku wykonano 45 robotycznych operacji u chorych z nowotworami regionu głowy i szyi.

ŚCO dysponuje pełnym zapleczem, zarówno w zakresie diagnostyki i chirurgicznego leczenia nowotworów głowy i szyi oraz zmian łagodnych, jak i w zakresie chirurgii rekonstrukcyjnej z wykorzystaniem wolnych przeszczepów kostnych i skórno - mięśniowych oraz zespoleń mikronaczyniowych. Na miejscu dostępne jest leczenie uzupełniające - radio i chemioterapia. Klinika OChGiS ŚCO jako pierwszy ośrodek w kraju rozpoczęła w 2001 r. jednoczasowe implantowanie protez głosowych u pacjentów po całkowitej laryngektomii zanim jeszcze NFZ zaczął refundować tę procedurę (w dalszym ciągu NFZ nie refunduje implantacji protezy głosowej wykonywanej jednoczasowo podczas operacji całkowitego usunięcia krtani; koszty implantacji ponosi ŚCO, dla pacjenta zabieg jest bezpłatny). Pacjenci w Kielcach rozpoczynają w 12 dobie po operacji naukę mówienia pod kierunkiem logopedy i wychodzą ze szpitala mówiąc swoim głosem, po 2-3 dniach nauki, co pozwala im na powrót do normalnej aktywności. Ośrodek jest również bardzo aktywny na polu profilaktyki. Leczą się tu pacjenci z całej Polski.

Robot da Vinci IV generacji został zakupiony przez ŚCO w 2023 r. w ramach projektu „Doposażenie Bloku Operacyjnego w nowoczesny system robotowy wraz z wyposażeniem celem stworzenia Centrum Chirurgii Robotowej Ziemi Kieleckiej oraz podniesienia jakości i poprawy dostępu do najnowocześniejszych procedur chirurgicznych realizowanych w Świętokrzyskim Centrum Onkologii w Kielcach”. Środki (16 031 087,04 PLN) pochodziły z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Robot jest wykorzystywany w operacjach urologicznych, chirurgicznych, ginekologicznych, torakochirurgiczych i otolaryngologicznych.