Jak przetrwać wysokie temperatury bez ryzyka

Kto jest najbardziej narażony na skutki upału

Wysokie temperatury to nie tylko dyskomfort, ale także realne zagrożenie dla zdrowia i życia. Szczególnie niebezpieczne są dla dzieci oraz seniorów, których organizm gorzej radzi sobie z regulacją temperatury. W czasie fali gorąca to właśnie oni najszybciej mogą odczuć skutki odwodnienia, osłabienia czy przegrzania.

Jeśli nie ma takiej konieczności, osoby z tych grup powinny ograniczyć wychodzenie z domu. Najlepiej unikać przebywania na słońcu zwłaszcza w godzinach największego nasłonecznienia. Gdy wyjście jest niezbędne, trzeba zadbać o cień, spokojne tempo i regularne picie płynów.

Pod żadnym pozorem nie wolno zostawiać dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie. Wnętrze pojazdu nagrzewa się błyskawicznie i może osiągać temperatury zagrażające życiu.

Jak chronić organizm podczas gorących dni

Podstawą bezpieczeństwa w czasie upałów jest nawadnianie organizmu. Najlepiej pić często, małymi porcjami, wybierając przede wszystkim wodę. Warto unikać alkoholu, który sprzyja odwodnieniu, a także ciężkich, tłustych potraw dodatkowo obciążających organizm.

Duże znaczenie ma również dieta. W gorące dni najlepiej sprawdzają się lekkostrawne posiłki, oparte na warzywach, owocach i produktach łatwych do przyswojenia. To sposób, by nie obciążać organizmu, który i tak pracuje intensywnie, próbując utrzymać właściwą temperaturę ciała.

Nie można zapominać o odpowiednim ubiorze. Lekkie, przewiewne i jasne ubrania pomagają ograniczyć przegrzanie. Konieczne jest także nakrycie głowy, które osłania przed bezpośrednim działaniem słońca. W przypadku dzieci warto zadbać również o dodatkową ochronę przed promieniami słonecznymi podczas spacerów.

Gdzie szukać ochłody i jak robić to bezpiecznie

W czasie upałów wielu ludzi szuka wytchnienia w lesie lub nad wodą. To dobre rozwiązanie, ale tylko wtedy, gdy towarzyszy mu zdrowy rozsądek. W lesie warto wybierać zacienione miejsca i unikać długiego wysiłku fizycznego w najgorętszej części dnia.

Nad wodą trzeba pamiętać, że ochłoda nie zwalnia z ostrożności. Nie należy przeceniać swoich umiejętności pływackich, wchodzić do wody po alkoholu ani skakać na główkę w nieznanych miejscach. Dzieci powinny przebywać w wodzie wyłącznie pod opieką dorosłych, a dmuchane akcesoria nie mogą zastępować realnego nadzoru.

Rozsądne korzystanie z miejsc wypoczynku jest równie ważne jak samo unikanie słońca. Upał sprzyja zmęczeniu, pogarsza koncentrację i może prowadzić do szybkiego osłabienia, dlatego każda forma chłodzenia powinna być bezpieczna i dostosowana do wieku oraz kondycji.

MSWiA wydało rekomendacje działań w związku z falami upałów

Fale upałów stanowią jedno z najpoważniejszych zagrożeń pogodowych dla zdrowia publicznego. Długotrwałe utrzymywanie się wysokich temperatur może prowadzić do odwodnienia, wyczerpania cieplnego, udaru cieplnego, pogorszenia stanu zdrowia osób przewlekle chorych, zwiększonej liczby pożarów oraz przeciążenia infrastruktury energetycznej i wodociągowej. W związku z tym zaleca się podjęcie następujących działań:

1. Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży:

• Organizowanie uroczystości szkolnych oraz innych z udziałem dzieci i młodzieży w godzinach porannych.
• Maksymalne skracanie czasu trwania wydarzeń odbywających się na otwartej przestrzeni.
• Organizowanie wydarzeń w pomieszczeniach klimatyzowanych lub miejscach zacienionych.
• Zapewnienie uczestnikom stałego dostępu do wody pitnej.
• Zapewnienie zabezpieczenia medycznego.
• Zapewnienie odpowiednich warunków transportu dzieci oraz miejsc ich pobytu podczas wypoczynku letniego.
• Informowanie mieszkańców o zagrożeniach związanych z pozostawianiem dzieci w zamkniętych pojazdach.

2. Ochrona osób szczególnie narażonych:

• Zwrócenie szczególnej uwagi na osoby starsze, samotne, przewlekle chore, w kryzysie bezdomności oraz osoby z niepełnosprawnościami.
• Monitorowanie sytuacji osób wymagających wsparcia oraz udzielanie niezbędnej pomocy.
• Zaangażowanie organizacji pozarządowych do wsparcia osób szczególnie wrażliwych.
• Zapewnienie dostępu do wody pitnej i chłodnych pomieszczeń.

3. Bezpieczeństwo zwierząt:

• Informowanie mieszkańców o zagrożeniach związanych z pozostawianiem zwierząt w zamkniętych pojazdach.
• Zapewnienie dostępu do wody dla zwierząt domowych i wolno żyjących, w szczególności w przestrzeni publicznej.
• Zapewnienie zwierzętom domowym i hodowlanym zacienionych i przewiewnych miejsc.

4. Organizacja miejsc schronienia przed upałem:

• Organizowanie i udostępnianie „miejsc chłodu” w budynkach użyteczności publicznej lub innych odpowiednich obiektach.
• Uruchamianie kurtyn wodnych lub dysz mgłowych w miejscach o dużym natężeniu ruchu pieszych.
• Tworzenie dodatkowych punktów dostępu do wody pitnej.
• Opracowanie mapy dostępnych miejsc chłodu, kurtyn wodnych i punktów poboru wody oraz przekazywanie mieszkańcom informacji o ich lokalizacji.

5. Infrastruktura i zaopatrzenie:

• Kontrola stanu sieci energetycznych i instalacji elektrycznych przez administratorów budynków.
• Racjonalizacja zużycia energii elektrycznej w związku ze zwiększonym obciążeniem systemów klimatyzacyjnych.
• Zapewnienie sprawności urządzeń klimatyzacyjnych w środkach transportu zbiorowego.
• Ograniczanie zużycia wody w okresach największego zapotrzebowania.
• Zalecanie podlewania terenów zielonych w godzinach porannych lub nocnych.
• Zalecenie monitorowania stanu i prawidłowości funkcjonowania instalacji fotowoltaicznych.
• Monitorowanie jakości wody.

6. Bezpieczeństwo imprez masowych i zgromadzeń:

• Zapewnienie uczestnikom imprez masowych i zgromadzeń:
  1. dostępu do wody pitnej,
  2. miejsc zacienionych,
  3. odpowiedniego zabezpieczenia medycznego.
• Ograniczanie sprzedaży i spożycia alkoholu podczas wydarzeń odbywających się w warunkach wysokiej temperatury.
• Analiza możliwości ograniczenia, przełożenia lub odwołania wydarzeń w przypadku wystąpienia ekstremalnych temperatur.

7. Ochrona pracowników:

• Stosowanie środków ochrony pracowników wykonujących pracę w wysokich temperaturach, w tym wykonywanie cyklicznych pomiarów temperatury w miejscu pracy, skracanie czasu pracy, wprowadzenie rotacji pracowników na stanowiskach oraz zapewnienie napojów.
• Stosowanie aktualnych zaleceń Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczących ochrony pracowników przed wysokimi temperaturami.
• Dostosowywanie organizacji pracy do warunków atmosferycznych, w szczególności w przypadku prac wykonywanych na otwartej przestrzeni.
• Stosowanie się do zaleceń Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa pracy pt. „Praca w wysokich i niskich temperaturach”.
• Zalecenia dla pracodawców w Poradniku „Dobry klimat w pracy”  www.gov.pl/rodzina.

8. Bezpieczeństwo na terenach rekreacyjnych:

• Zwiększenie aktywności organów kontrolnych nad niestrzeżonymi akwenami i miejscami gdzie obowiązuje zakaz kąpieli.
• Zwiększenie liczby ratowników wodnych na kąpieliskach i w miejscach wykorzystywanych do kąpieli.
• Intensyfikacja działań informacyjnych dotyczących bezpiecznego korzystania z akwenów.

9. Ochrona przeciwpożarowa:

• Zwiększenie monitoringu zagrożenia pożarowego.
• Wprowadzenie adekwatnych ograniczeń w dostępie do lasów
  w przypadku wysokiego lub ekstremalnego zagrożenia pożarowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
• Prowadzenie kampanii informacyjnych dotyczących zakazu używania otwartego ognia na terenach leśnych i przyległych oraz terenach uprawnych.

10. Informowanie mieszkańców:

• Regularne przekazywanie ostrzeżeń meteorologicznych oraz zaleceń dotyczących postępowania podczas upałów.
• Wykorzystywanie wszystkich dostępnych kanałów komunikacji, w tym stron internetowych, mediów społecznościowych, systemów powiadamiania SMS oraz lokalnych środków przekazu.
• Informowanie o lokalizacji miejsc chłodu, punktów dostępu do wody oraz dostępnych formach pomocy dla osób szczególnie narażonych.