Pompy ciepła typu split – co warto wiedzieć o ich plusach i minusach

Budowa i zasada działania pompy ciepła typu split

System typu split dzieli się na dwie główne jednostki:

• Jednostka zewnętrzna – zawiera sprężarkę, wentylator, parownik oraz zawór rozprężny, które odpowiadają za pobieranie energii z powietrza zewnętrznego i przemianę czynnika chłodniczego.
• Jednostka wewnętrzna – składa się ze skraplacza, pompy obiegowej wody grzewczej, podgrzewacza elektrycznego i elementów zabezpieczających, a jej zadaniem jest przekazywanie ciepła do instalacji wewnątrz budynku.
  
   Obie jednostki łączy instalacja przewodów chłodniczych, wypełnionych czynnikiem roboczym (często R32), który krąży w układzie termodynamicznym, umożliwiającym transfer ciepła z zewnątrz do wnętrza domu. W przeciwieństwie do konstrukcji monoblok, gdzie cały układ chłodniczy jest zamknięty w jednej obudowie, split wymaga wykonania profesjonalnego połączenia chłodniczego przez uprawnionego instalatora posiadającego certyfikat F-gazowy. Odległość pomiędzy jednostkami powinna mieścić się w zakresie 3–15 metrów, co jest istotne dla utrzymania nominalnej wydajności i minimalizacji strat.

Zalety pompy ciepła typu split

Elastyczność instalacyjna i adaptacyjność

Podział na moduł zewnętrzny oraz wewnętrzny umożliwia lepsze dostosowanie do warunków zabudowy budynku, zwłaszcza w przypadkach, gdy przestrzeń na zewnątrz jest ograniczona lub istnieją wymogi estetyczne. Jednostkę wewnętrzną można zamontować w kotłowni czy innym pomieszczeniu gospodarczym, co pozwala na ukrycie elementów instalacji i lepszą integrację z istniejącą infrastrukturą.

Brak ryzyka zamarzania układu wodnego

W pompach split czynnik chłodniczy krąży pomiędzy jednostkami, natomiast układ wodny pozostaje wyłącznie wewnątrz budynku, co eliminuje problem zamarzania wody grzewczej w przewodach zewnętrznych. Takie rozwiązanie zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo eksploatacji, szczególnie w chłodniejszych rejonach kraju.

Łatwiejszy serwis i kontrola

Centralizacja hydrauliki i automatyki w jednostce wewnętrznej ułatwia dostęp serwisowy, zwłaszcza w okresie zimowym. Możliwość dokonania diagnostyki i napraw bez potrzeby wychodzenia na zewnątrz obniża koszty i czas realizacji usług konserwacyjnych.

Niska emisja hałasu wewnątrz budynku

Przeniesienie sprężarki i wentylatora do jednostki zewnętrznej redukuje poziom generowanego hałasu w pomieszczeniach mieszkalnych. W nowoczesnych modelach zastosowano dodatkowe izolacje akustyczne, które ograniczają poziom dźwięku do około 32 dB, zwiększając komfort domowników.

Skuteczność i efektywność energetyczna

Pompy typu split osiągają wysokie współczynniki efektywności (COP nawet do 5,0), umożliwiając efektywne ogrzewanie i podgrzewanie ciepłej wody użytkowej nawet przy temperaturach zewnętrznych sięgających -20°C. Dzięki temu system pozostaje wydajny przez cały rok, a integracja z instalacją fotowoltaiczną oraz systemami ogrzewania niskotemperaturowego zwiększa oszczędności.

Wady i ograniczenia pomp ciepła typu split

Konsekwencje dla instalacji i kosztów montażu

Wymagany montaż połączeń chłodniczych między jednostkami wiąże się z obowiązkiem zatrudnienia instalatora z uprawnieniami F-gazowymi. Procedura ta jest bardziej skomplikowana niż w przypadku pomp monoblok, generując nieco wyższe koszty instalacji. 

Potencjalne straty energetyczne

Długość przewodów chłodniczych może wpływać na efektywność systemu. Im dłuższa jest instalacja między jednostkami, tym większe ryzyko wystąpienia strat ciepła i spadków ciśnienia czynnika chłodniczego, co przekłada się na obniżenie sprawności całego układu. Optymalizacja długości instalacji oraz profesjonalny montaż są zatem niezbędne dla zachowania wysokiej efektywności.

Hałas generowany przez jednostkę zewnętrzną

Pomimo zastosowania izolacji akustycznych, jednostka zewnętrzna pompy split generuje hałas, który może być uciążliwy dla sąsiadów, szczególnie jeśli znajduje się w pobliżu sypialni lub innych pomieszczeń wymagających ciszy.

Porównanie pompy ciepła typu split z innymi rozwiązaniami

Względem pomp monoblok

Pompy monoblok charakteryzują się prostszym montażem, ponieważ cały układ chłodniczy jest fabrycznie zamknięty i umieszczony na zewnątrz budynku, co eliminuje konieczność wykonywania połączeń chłodniczych na miejscu instalacji. W konsekwencji nie wymagają uprawnień F-gazowych do montażu i nie podlegają corocznym kontrolom szczelności, co zmniejsza koszty eksploatacji. Z kolei split oferuje elastyczność instalacji i brak ryzyka zamarzania układu wodnego.

Efektywność i trwałość

Oba systemy osiągają porównywalne wartości współczynnika COP i SCOP, a ich efektywność zależy w dużej mierze od prawidłowego doboru mocy oraz jakości montażu. Split może wykazywać wyższą skuteczność w ekstremalnych warunkach zimowych, natomiast monoblok jest mniej podatny na błędy instalacyjne i charakteryzuje się szybszym czasem montażu.

Podsumowanie

Pompa ciepła typu split stanowi atrakcyjną opcję dla inwestorów szukających wydajnego, elastycznego i niezawodnego rozwiązania grzewczego. Jej konstrukcja eliminuje ryzyko zamarzania układu wodnego, co jest szczególnie ważne w polskich warunkach klimatycznych. Jednocześnie wymaga jednak bardziej skomplikowanego montażu.

Wybór pomiędzy split a monoblokiem powinien być podjęty na podstawie kompleksowej analizy technicznej i ekonomicznej, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb użytkownika oraz warunków lokalnych.