W połowie sierpnia Krzemionki ponownie staną się miejscem spotkania z dawnymi epokami. W dniach 15–16 sierpnia odbędzie się tam VI Ostrowiecki Festiwal Kultury Prehistorycznej i Antycznej, wydarzenie plenerowe, które poprzez pokazy, rekonstrukcje, warsztaty i widowiskowe prezentacje przeniesie zwiedzających od epoki kamienia aż po schyłek starożytności. Festiwal łączy walor edukacyjny z atrakcyjną formą prezentacji, pozwalając zobaczyć, jak na przestrzeni tysiącleci zmieniało się życie ludzi zamieszkujących okolice Ostrowca.
Połączenie dwóch tradycji
Organizowany od 2021 roku festiwal wyrósł z połączenia idei Krzemionkowskich Spotkań z Epoką Kamienia z projektem Człowiek i Żelazo w pierwszych wiekach naszej ery, realizowanym od ponad ćwierćwiecza przez Świętokrzyskie Stowarzyszenie Dziedzictwa Przemysłowego. To właśnie ta współpraca z Muzeum Archeologicznym i Rezerwatem Krzemionki nadała wydarzeniu jego obecną formułę, opartą na porównywaniu dorobku społeczności żyjących na tych terenach w epokach kamienia, brązu i żelaza.
Choć festiwal obejmuje szerokie spektrum pradziejów, wyraźnie zaznacza się w nim także silna obecność antyku. Wynika to z wieloletniego zaangażowania środowisk skupionych wokół projektu Człowiek i Żelazo..., ale również z potrzeby pokazania szerszego tła kulturowego dla zjawisk zachodzących niegdyś w dolinie Kamiennej i w Górach Świętokrzyskich. W centrum zainteresowania znajdują się między innymi wpływ Celtów na rozwój kulturowy ziem polskich, dorobek cywilizacyjny starożytnego Rzymu oraz kontakty pomiędzy Imperium a obszarami pozostającymi poza jego granicami.
Od codzienności po wielkie widowiska
Program wydarzenia został pomyślany tak, by łączyć bezpośredni kontakt z rekonstruktorami z dużymi pokazami zbiorowymi. Obok warsztatów i spotkań z publicznością w obozach oraz na stanowiskach rekonstrukcyjnych znajdą się prezentacje mody prehistorycznej i antycznej, inscenizacje targu niewolników, musztry rzymskich legionistów, walk gladiatorów, pokazy sprawności bojowej wojowników barbarzyńskich, rywalizacje sportowe oraz symulowane starcia pomiędzy barbarzyńcami a Rzymianami.
To właśnie ta różnorodność sprawia, że festiwal nie ogranicza się do statycznej ekspozycji. Zwiedzający będą mogli nie tylko oglądać stroje, uzbrojenie i narzędzia, ale również obserwować sposób ich wykorzystania, poznać realia codziennego życia i zobaczyć, jak wyglądały relacje pomiędzy kulturami, które współistniały lub ścierały się ze sobą w starożytnej Europie.
Żelazo w roli głównej
Szczególne miejsce w programie zajmują pokazy związane z dawną metalurgią. Jednym z najbardziej widowiskowych punktów festiwalu będą prezentacje pracy oraz efektownej rozbiórki pieców służących do uzyskiwania żelaza, popularnie określanych jako dymarki, choć – jak podkreślają organizatorzy – nazwa ta nie jest całkowicie ścisła. Pokazy zakończą się obkuwaniem wydobywanego z pieców rozżarzonego metalu, a następnie jego dalszym kształtowaniem na stanowisku kowalskim.
To element, który pozwala zrozumieć, jak wielkie znaczenie miało opanowanie technologii obróbki żelaza dla rozwoju dawnych społeczności. Festiwal daje okazję, by zobaczyć ten proces nie w formie opisu czy muzealnej gabloty, lecz jako żywe doświadczenie, odtwarzane na oczach publiczności.
Podróż przez tysiące lat
Jednym z głównych założeń wydarzenia jest ukazanie roli różnych surowców w życiu człowieka na przestrzeni bardzo długiego okresu – od kilkunastu tysięcy lat p.n.e. aż po koniec starożytności. Dzięki temu Krzemionki stają się nie tylko miejscem rekonstrukcji pojedynczych epizodów z przeszłości, lecz przestrzenią opowieści o przemianach technologicznych, gospodarczych i kulturowych, które kształtowały tę część Europy przez całe tysiąclecia.
Festiwal odbywa się na terenie rekonstrukcji pradziejowej osady, w jej sąsiedztwie oraz na dziedzińcu Muzeum Archeologicznego i Rezerwatu Krzemionki. Za jego realizację odpowiadają pracownicy muzeum, członkowie Świętokrzyskiego Stowarzyszenia Dziedzictwa Przemysłowego oraz przedstawiciele wielu stowarzyszeń, fundacji i instytucji od lat zajmujących się popularyzacją wiedzy o pradziejach i antyku, także poza granicami Polski.
Szerokie grono uczestników z kraju i zagranicy
W tegorocznej edycji udział wezmą między innymi Grupa Rydno, Stowarzyszenie Colea, Muzeum Regionalne w Pińczowie, Fundacja Terra Operta, Stowarzyszenie Terra Celtica, Projekt Carrodunum, Stowarzyszenie Pro Antica – Legion XIIII GMV, Pracownia Fenrir, Stowarzyszenie Wioska Gotów w Masłomęczu – Laboratorium Historiae Gothorum, Projekt Marobudum z Czech, Familia Gladiatoria Taurus z Czech, Legion XXI Rapax, Stowarzyszenie Wandalowie z Kotorowa, Grupa Vicus Ultimus, Pracownia Artystyczna Eryk Popkiewicz, Stowarzyszenie Archeologii Eksperymentalnej Harjis, Grupa rekonstrukcji historycznej Terra Ferrata, Manufaktura Zielonych oraz Pracownia Lepiglina.
Wśród gości ponownie znajdzie się grupa reprezentująca ukraiński rezerwat historyczny Trypillian Culture, prezentująca dorobek cywilizacji neolitycznej rozwijającej się na terenach dzisiejszej Ukrainy, Bułgarii, Mołdawii i Rumunii. To o tyle istotne, że kultura ta istniała również w czasie, gdy w Krzemionkach rozpoczynała się eksploatacja krzemienia pasiastego. Po raz pierwszy w festiwalu wezmą natomiast udział przedstawiciele rumuńskiego stowarzyszenia Omnis Barbaria, specjalizującego się w odtwarzaniu elementów życia codziennego antycznych plemion dackich.
Nie tylko rekonstrukcje
Organizatorzy zapowiadają także stanowisko poświęcone wirtualnym rekonstrukcjom obiektów archeologicznych, co stanowi interesujące uzupełnienie tradycyjnych form prezentacji. Dzięki temu obok rzemiosła, strojów, militariów i widowisk historycznych pojawi się również nowoczesne narzędzie opowiadania o przeszłości, łączące wiedzę archeologiczną z technologią.
Sobotni program wzbogaci ponadto zespół Wandal, który wprowadzi publiczność w atmosferę dźwięków i brzmień mogących towarzyszyć mieszkańcom tej części Europy w pradziejach i antyku. Muzyka stanie się tym samym kolejnym sposobem przybliżania świata dawnych społeczności, obok obrazu, ruchu i rekonstrukcji codziennych zajęć.
Zasady wstępu
Wydarzenie jest biletowane. Bilet normalny kosztuje 16 zł, a ulgowy 10 zł. Wejściówki będzie można kupić w kasie muzeum w dniu wydarzenia. Organizatorzy podkreślają jednocześnie, że osoby zwiedzające w tych dniach Muzeum Archeologiczne i Rezerwat Krzemionki nie ponoszą dodatkowych kosztów, ponieważ udział w festiwalu jest zawarty w cenie biletu na zwiedzanie.
Bezpłatne pozostanie natomiast korzystanie z przestrzeni dziedzińca muzealnego podczas wydarzenia, w tym z kawiarenki i zlokalizowanych tam stoisk, a także obserwacja Bursztynowego Fireshow. To rozwiązanie sprawia, że także osoby niezdecydowane na pełne uczestnictwo będą mogły poczuć atmosferę festiwalu i zobaczyć część jego widowiskowej oprawy.
VI Ostrowiecki Festiwal Kultury Prehistorycznej i Antycznej zapowiada się jako wydarzenie, które w przystępny, a zarazem rzetelny sposób opowiada o odległej przeszłości regionu i jej europejskim kontekście. Krzemionki po raz kolejny staną się miejscem, gdzie archeologia wychodzi poza muzealne sale, a historia dawnych epok nabiera realnych kształtów, dźwięków i emocji.
Napisz komentarz
Komentarze