Barbara Kasińska
18 marca 2026 roku w Strasburgu Łukasz Misiuna, kierownik Działu Przyrody Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim, zaprezentował przed ekspertami Rady Europy przyrodnicze, kulturowe i archeologiczne wartości rezerwatu Krzemionki Opatowskie oraz zasady jego zarządzania. Prezentacja była elementem wniosku o przyznanie Europejskiego Dyplomu dla Obszarów Chronionych, składanym wspólnie z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska i Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska.
Wnioski oceniane tego dnia otrzymały od komisji pozytywną opinię, co stanowi ważny etap procedury nagradzania. W wystąpieniu podkreślono wielowarstwową wartość Krzemionek: unikalne dziedzictwo archeologiczne w postaci neolitycznych kopalń krzemienia pasiastego, bogactwo krajobrazu i siedlisk oraz prowadzone działania ochronne i zarządcze, które łączą badania naukowe, ochronę przyrody i dostępność edukacyjną dla odwiedzających.
Muzeum zwróciło uwagę na potrzebę zintegrowanego podejścia oraz współpracy z instytucjami regionalnymi i krajowymi, co miało być ważnym elementem oceny przed radą ekspertów. Rezerwat Krzemionki Opatowskie to jeden z najbardziej wartościowych zespołów neolitycznych kopalni krzemienia na świecie, położony na północno‑wschodnim skraju Gór Świętokrzyskich.
Kopalnie były eksploatowane w okresie około 3900–1600 roku p.n.e., a zachowane ślady działalności wydobywczej i warsztatowej mają ogromne znaczenie dla poznania pradziejów Europy Środkowej. Wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2019 roku potwierdził międzynarodowe znaczenie tego miejsca. Europejski Dyplom dla Obszarów Chronionych przyznawany od 1965 roku przez Radę Europy wyróżnia obszary o wyjątkowych walorach przyrodniczych i kulturowych, którymi zarządza się wzorowo.
Obecnie dyplom posiada 74 obszary w 29 krajach. W Polsce jedynym obecnym posiadaczem tego wyróżnienia jest Bieszczadzki Park Narodowy. W przeszłości dyplom posiadała również Puszcza Białowieska, lecz został on zawieszony w 2007 roku z powodu braku planu ochrony i prowadzonej wycinki starodrzewu, co pokazuje, że przyznane wyróżnienie wiąże się z długoterminowymi wymaganiami wobec zarządzania.
Pozytywna opinia komisji to istotny krok w kierunku przyznania Europejskiego Dyplomu rezerwatowi Krzemionki Opatowskie. Uzyskanie dyplomu mogłoby wzmocnić pozycję rezerwatu w krajowych i międzynarodowych programach ochrony, zwiększyć możliwości pozyskiwania środków na badania i edukację oraz podnieść rangę miejsca w polityce turystycznej i kulturalnej regionu. Równocześnie wiąże się to z koniecznością dalszego, transparentnego monitoringu stanu ochrony i kontynuacji dobrych praktyk zarządczych.
Muzeum Historyczno‑Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim, we współpracy z RDOŚ i GDOŚ, zapowiedziało kontynuację prac nad utrzymaniem wysokich standardów ochrony, rozwijaniem oferty edukacyjnej oraz budowaniem dialogu z lokalną społecznością. Pozytywna opinia komisji w Strasburgu daje nadzieję na ostateczne przyznanie wyróżnienia i stanowi ważne potwierdzenie, że Krzemionki Opatowskie łączą wartość naukową z odpowiedzialnym zarządzaniem dla przyszłych pokoleń.
Napisz komentarz
Komentarze