Kościół św. Stanisława w Ruszkowie. Historia od modrzewiowej świątyni do klasycystycznej budowli Małachowskiego

Pierwsze informacje na temat Ruszkowa związane są z historią kościelną i pochodzą z początków XIV w. W 1313 r. dziedzic tej miejscowości Bartłomiej Rokosz miał bowiem ufundować kościół, stanowiący filię parafii Wszechświęte. Przekaz ten nie posiada jednak potwierdzenia w materiałach źródłowych. Z całą pewnością w 1409 r. wybudowany został modrzewiowy kościół pw. św. Stanisława, z fundacji Stanisława Zawiszy z Oleśnicy, herbu Dębno (dziad kard. Zbigniewa Oleśnickiego). Prawdopodobnie w tym czasie erygowana została również parafia w Ruszkowie. Świątynia restaurowana była przez Michała Stradomskiego, dziedzica Ruszkowa i Sadowia, w 1618 r. Pod koniec XVIII w. zdecydowano się na budowę nowego, murowanego kościoła. Stary, drewniany budynek sakralny rozebrany został w 1821 r., a z jego materiałów wzniesiono przytułek dla ubogich. Kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika zbudowany został w latach 1798-1803 z fundacji kanclerza wielkiego koronnego Jacka Małachowskiego. Świątynię uroczyście poświęcił bp J. Lenczowski, sufragan lubelski 8 maja 1803 r. Kościół był kilkukrotnie remontowany, m.in. w 1912, 1940 i 1970 r. Świątynia jest klasycystyczna, orientowana, jednonawowa, z węższym prezbiterium z ryzalitem od strony wschodniej. Od północy do prezbiterium przybudowana jest zakrystia, a do nawy kruchta. Nawę od zachodu zamyka czworoboczna, trzykondygnacyjna wieża, zakończona naczółkiem o kształcie spływów, z dwiema przybudówkami po bokach. Dolną kondygnację wieży zajmuje kruchta, przesklepiona kolebką. Nawę nakrywa płaski sufit, zaś prezbiterium – sklepienie kolebkowo-krzyżowe. Kościół ma trzy ołtarze. Dwa boczne, kamienne, klasycystyczne, pochodzą z I poł. XIX w. Przy kościele wznosi się czworoboczna dzwonnica pochodząca z przełomu XVIII/XIX w. Świątynię otacza stary mur z kapliczkami na stacje drogi krzyżowej.