Sołtysi z obowiązkowymi dietami i ubezpieczeniem — więcej uprawnień i odpowiedzialności

Sołtysi zyskali nowe przywileje 

Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza obowiązkowe diety dla sołtysów. To ważna zmiana dla tysięcy lokalnych liderów. Wysokość świadczenia ustalą rady gmin. Część samorządów już wcześniej wypłacała diety, ale nowe przepisy porządkują zasady w całym kraju.

Nowe przepisy nakładają również na gminy obowiązek zapewnienia sołtysom ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (OC) i następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW). 

Przewodniczący rady gminy będzie miał obowiązek zawiadamiania sołtysa nie tylko o terminach sesji rady gminy, ale także posiedzeniach jej komisji. Wójt ma prawo upoważnić sołtysa do zawierania umów związanych z zarządzaniem mieniem komunalnym. To zwiększa rolę sołtysów w lokalnym zarządzaniu, ale równocześnie nakłada większą odpowiedzialność — stąd istotność ubezpieczeń OC i NNW.

Diety i ubezpieczenie to niejedyne wsparcie skierowane do mieszkańców wsi, którzy chcą być aktywni w swoich lokalnych społecznościach. Równolegle obowiązuje świadczenie dla byłych sołtysów, wprowadzone ustawą z 26 maja 2023 roku. Początkowo była to kwota 300 złotych, po waloryzacji  od 1 marca 2025 roku wynosi 354,86 zł miesięcznie. 

„Sołtysowe” za lata pracy na rzecz lokalnych społeczności 

Prawo do pobierania świadczenia „sołtysowego” mają osoby, które spełniają dwa kryteria: pełniły funkcję sołtysa co najmniej przez 7 lat oraz osiągnęły ustawowy wiek emerytalny (60 lat w przypadku kobiet, 65 lat w przypadku mężczyzn). Świadczenie ma charakter pieniężny i jest niezależne od diet wypłacanych aktywnym sołtysom przez gminy. O przyznanie świadczenia należy wystąpić do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). 

113 sołectwa w powiecie ostrowieckim 

Powiat ostrowiecki tworzy pięć gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Łącznie działa w nich 113 sołectw. To podstawowe jednostki lokalnej administracji. Każde sołectwo reprezentuje mieszkańców danej wsi lub kilku wsi.

Najwięcej sołectw ma gmina Waśniów. To 29 jednostek. Na drugim miejscu jest gmina Bodzechów z 27 sołectwami. Niewiele mniej ma gmina Ćmielów. Tam funkcjonują 24 sołectwa.

Mniejszą liczbą wyróżnia się gmina Kunów. Jest tam 17 sołectw. Najmniej jednostek ma gmina Bałtów. To 16 sołectw.

Taki podział wynika z historii, powierzchni gmin i liczby miejscowości. Sołectwa pełnią ważną rolę. To one są najbliżej mieszkańców. Zajmują się lokalnymi sprawami. Reprezentują głos wsi wobec władz gminy.

Wójt może powołać konwent sołtysów

Przepisy, które weszły w życie od 1 stycznia 2026 r., przewidują też, że wójt, w drodze zarządzenia, może powołać konwent sołtysów, który ma na celu usprawnienie komunikacji między sołtysami a władzami gminy, wymianę doświadczeń i wspólne wypracowywanie rozwiązań, a także opiniowanie spraw gminnych, zwłaszcza tych dotyczących sołectw