Zasiłek pogrzebowy będzie wyższy - kto otrzyma i jakie są zasady

Od 1 stycznia 2026 r. zmienia się wysokość zasiłku pogrzebowego - z dotychczasowych 4 000 zł świadczenie wzrasta do 7 000 zł. Zmiana dotyczy daty zgonu: pełna, wyższa kwota przysługuje po osobach, których data śmierci przypada od 1 stycznia 2026 r.; w przypadku zgonów do końca 2025 r. nadal obowiązuje stawka 4 000 zł, niezależnie od daty złożenia wniosku. 

Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu i posiada dokumenty potwierdzające poniesione wydatki. Uprawnione podmioty to między innymi członkowie rodziny zmarłego, pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat, osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego oraz osoby obce - o ile udokumentują poniesione koszty. 

Za członka rodziny ustawodawca uznaje szerokie grono osób: małżonka (w tym wdowę lub wdowca oraz małżonka w separacji), rodziców, ojczyma i macochę, osoby przysposabiające, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, dzieci przyjęte na wychowanie w rodzinie zastępczej, inne dzieci przyjęte na wychowanie przed osiągnięciem pełnoletności, rodzeństwo, dziadków, wnuki oraz osoby, nad którymi ustanowiono opiekę prawną.

 Członkowie rodziny otrzymują pełną kwotę zasiłku pogrzebowego - od 1 stycznia 2026 r. będzie to 7 000 zł. Osoby spoza rodziny mogą otrzymać zwrot faktycznie poniesionych kosztów, jednak nie więcej niż obowiązujący limit.

 Gdy koszty pogrzebu pokrywa kilka osób lub instytucji, zasiłek dzieli się proporcjonalnie między nich, stosownie do wniesionych wydatków. W praktyce oznacza to, że jeśli np. rodzina pokryła wydatki na kwotę przewyższającą limit, członkowie rodziny i tak otrzymają pełne 7 000 zł, natomiast organizacja lub osoba spoza rodziny otrzyma zwrot nie większy niż faktycznie udokumentowane koszty i obowiązujący limit. 

Jeśli kilku współpłacących wnosi o zasiłek, kwota dzielona jest proporcjonalnie. Aby ubiegać się o zasiłek, należy dysponować dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty - typowo są to rachunki lub faktury za usługi pogrzebowe oraz dowody ich zapłaty.

 Do wniosku zwykle dołącza się odpis aktu zgonu i dokument tożsamości osoby ubiegającej się o świadczenie. Warto zachować wszystkie dokumenty związane z organizacją pogrzebu, ponieważ stanowią one podstawę do ustalenia prawa do zasiłku i jego wysokości. 

Ustalenie prawa do zasiłku oraz jego wysokości nie będzie w każdym przypadku wymagało wydania decyzji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych; nowe przepisy przewidują uproszczoną procedurę, z wyjątkiem spraw bardziej skomplikowanych.

 Jednocześnie gminy zyskają możliwość przyznawania zasiłków celowych na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu, jeśli przekraczają one wysokość zasiłku - jednak pomoc taka ma charakter wyjątkowy i będzie przyznawana wg restrykcyjnych kryteriów. 

Przykłady dla jasności: jeśli osoba A zmarła 30 grudnia 2025 r., a osoba B złoży wniosek o zwrot kosztów w styczniu 2026 r., przysługuje jej nadal kwota 4 000 zł. 

Jeśli natomiast data zgonu to 2 stycznia 2026 r., uprawniony otrzyma 7 000 zł (o ile spełnione są pozostałe warunki). 

Jeśli dwóch kuzynów wspólnie pokryło koszty pogrzebu i udokumentowało swoje wydatki, zasiłek dzielony jest proporcjonalnie do wniesionych opłat. Wnioski o zasiłek pogrzebowy i szczegółowe informacje o procedurze można uzyskać w instytucjach realizujących świadczenie; warto wcześniej skontaktować się z lokalnym oddziałem odpowiedzialnym za wypłatę świadczeń, by dowiedzieć się, jakie dokumenty są wymagane i jakie terminy obowiązują. 

Podstawa prawna: ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz nowelizacja z 9 maja 2025 r., które wprowadzają zmiany obowiązujące od 1 stycznia 2026 r.