Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach został ustanowiony w 2008 roku przez Komisję Europejską na wniosek Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób. Co roku 18 listopada w krajach Unii Europejskiej przypomina się o znaczeniu tych leków oraz zagrożeniach związanych z ich nadmiernym i niewłaściwym stosowaniem.
Europejskiej inicjatywie towarzyszy globalna kampania przypadająca na 18–24 listopada. Ustanowiona przez Światową Organizację Zdrowia w 2015 roku, była znana jako Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach. Od 2023 roku nosi nazwę Światowego Tygodnia Wiedzy o Oporności na Środki Przeciwdrobnoustrojowe, która wyraźniej wskazuje na problem będący przedmiotem działań edukacyjnych.
Antybiotykooporność oznacza, że bakterie przestają być wrażliwe na działanie antybiotyków, które wcześniej mogły je zwalczać. To drobnoustroje stają się oporne, a nie człowiek przyjmujący lek. W rezultacie zakażenie może być trudniejsze do wyleczenia, wymagać zastosowania innych leków lub leczenia szpitalnego.
Szczególnym wyzwaniem są zakażenia wywoływane przez bakterie oporne na wiele antybiotyków. Ograniczenie możliwości skutecznej terapii zwiększa ryzyko powikłań i zgonu. Problem może dotknąć każdego, niezależnie od wieku czy miejsca zamieszkania, dlatego nie jest wyłącznie sprawą szpitali i laboratoriów.
Rozwojowi i rozprzestrzenianiu się oporności sprzyja nadmierne lub niewłaściwe stosowanie antybiotyków w medycynie i weterynarii. Znaczenie mają zarówno nieuzasadnione przepisywanie tych leków, jak i przyjmowanie ich niezgodnie z zaleceniami. Stosowanie antybiotyków wywiera presję selekcyjną: bakterie wrażliwe giną, a oporne mogą przetrwać i dalej się rozprzestrzeniać.
Jednym z podstawowych błędów jest traktowanie antybiotyku jako uniwersalnego sposobu na infekcję. Antybiotyki nie działają na wirusy wywołujące przeziębienie czy grypę. W przebiegu choroby wirusowej mogą być potrzebne w razie towarzyszącego zakażenia bakteryjnego, ale wskazania do takiego leczenia ocenia lekarz.
Odpowiedzialne stosowanie antybiotyków zaczyna się od przestrzegania zaleceń dotyczących dawki, odstępów między dawkami i czasu terapii. Nie należy samodzielnie skracać ani przedłużać leczenia, dzielić się lekiem z innymi osobami czy wykorzystywać pozostałości po wcześniejszej kuracji. Wątpliwości dotyczące przyjmowania leku lub działań niepożądanych warto omówić z lekarzem albo farmaceutą.
Napisz komentarz
Komentarze