Barbara Kasińska
Od połowy października 2026 roku mieszkańcy województwa świętokrzyskiego mogą korzystać z bezpłatnego programu profilaktyki raka płuca, finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. To ważna zmiana dla pacjentów z grup ryzyka, ponieważ program opiera się na niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej, czyli badaniu pozwalającym wykrywać niepokojące zmiany na wczesnym etapie.
Rak płuca pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych w Polsce. Z danych przywoływanych przez NFZ wynika, że co roku odnotowuje się około 20,7 tysiąca nowych zachorowań, a liczba zgonów sięga około 26 tysięcy rocznie. Głównym problemem jest zbyt późne wykrywanie choroby, dlatego uruchomienie programu ma zwiększyć szanse na wcześniejszą diagnozę i skuteczniejsze leczenie.
Program jest finansowany ze środków publicznych, co oznacza, że osoby spełniające kryteria mogą wykonać badanie bez ponoszenia kosztów. Co istotne, udział w programie nie wymaga skierowania, co upraszcza drogę do diagnostyki i może zachęcić więcej osób do zgłoszenia się na badanie.
Kto może skorzystać z badań
Program profilaktyki raka płuca został skierowany do osób szczególnie narażonych na rozwój choroby. Obejmuje on dwie podstawowe grupy pacjentów. Pierwsza to osoby w wieku 55–74 lata, które mają historię palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat. Druga grupa to osoby w wieku 50–54 lata, również z historią palenia na poziomie co najmniej 20 paczkolat, ale dodatkowo obciążone innymi czynnikami ryzyka.
W obu przypadkach znaczenie ma także czas, jaki upłynął od zaprzestania palenia. Szczegółowe warunki kwalifikacji określają przepisy Ministra Zdrowia oraz informacje publikowane przez NFZ w materiałach dla pacjentów. To oznacza, że przed zgłoszeniem warto dokładnie sprawdzić zasady udziału, aby upewnić się, że spełnia się wszystkie wymagania programu.
Wprowadzenie takich kryteriów nie jest przypadkowe. Według danych NFZ aż 85–90 procent zachorowań na raka płuca wiąże się z paleniem tytoniu. Program koncentruje się więc na tych osobach, u których ryzyko wystąpienia nowotworu jest najwyższe i u których badanie przesiewowe może przynieść największe korzyści.
Gdzie wykonać badanie w województwie świętokrzyskim
W województwie świętokrzyskim realizatorami programu są dwie placówki: Świętokrzyskie Centrum Onkologii w Kielcach oraz Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Czerwonej Górze. To właśnie tam pacjenci zakwalifikowani do programu mogą wykonać niskodawkową tomografię komputerową klatki piersiowej.
NFZ rozpoczął podpisywanie pierwszych umów na realizację programu od 1 października 2026 roku, a pierwsi pacjenci w Polsce mają korzystać z badań od drugiej połowy października. Docelowo program ma być dostępny w całym kraju, jednak już teraz mieszkańcy regionu świętokrzyskiego mogą skorzystać z tej formy profilaktyki w wyznaczonych ośrodkach.
Dla wielu osób kluczową informacją będzie prosty dostęp do świadczenia. Brak skierowania i bezpłatny charakter badania sprawiają, że najważniejszym krokiem pozostaje dziś sprawdzenie kwalifikacji i zgłoszenie się do placówki. W przypadku osób palących obecnie lub w przeszłości może to być decyzja, która realnie wpłynie na zdrowie i bezpieczeństwo.
Dlaczego warto przekazać tę informację bliskim
Program profilaktyki raka płuca to nie tylko kolejna oferta badań finansowanych przez NFZ, ale także konkretna odpowiedź na skalę problemu zdrowotnego w Polsce. Prognozy wskazują, że w kolejnych latach liczba zachorowań może rosnąć, dlatego znaczenie wczesnego wykrywania będzie jeszcze większe.
W praktyce oznacza to, że wiele osób, które przez lata paliły papierosy, może nie zdawać sobie sprawy z przysługującego im prawa do bezpłatnej diagnostyki. Właśnie dlatego warto przekazać tę informację rodzinie, znajomym i sąsiadom, zwłaszcza jeśli znajdują się w grupie ryzyka. Świadomość i szybka reakcja mogą odegrać kluczową rolę w wykryciu choroby na etapie, gdy leczenie daje większe szanse powodzenia.
Szczegółowe informacje o programie oraz zasadach kwalifikacji pacjenci znajdą w materiałach Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących profilaktyki. Najważniejsze jest jednak to, że program już działa, a mieszkańcy województwa świętokrzyskiego mogą realnie skorzystać z nowej możliwości bezpłatnego badania płuc.
Napisz komentarz
Komentarze