Gospodarka odpadami: gminy szykują przetargi i liczą koszty

Końcówka roku to dla samorządów czas konkretnych decyzji dotyczących systemu odbioru odpadów: ogłaszane są przetargi, wybierane firmy i ustalane nowe zasady. Od tych kroków zależy zarówno jakość usług, jak i ostateczne wydatki mieszkańców oraz gminy. W gminie Bałtów na gospodarkę odpadami na 2026 rok zarezerwowano 438 tysięcy złotych. 

Mamy rozstrzygnięty przetarg. Stawki nie zostaną zmienione, zarówno za odpady segregowane jak i niesegregowane. Po pierwszym kwartale ocenimy stopień recyklingu

- mówi Hubert Żądło, wójt gminy Bałtów. 

Wójt Hubert Żądło zwraca uwagę na specyficzny problem z odpadami wielkogabarytowymi składowanymi na bazie w Skarbce — chodzi między innymi o opony od ciągników i kombajnów, których rozmiar wyklucza je ze standardowej zbiórki. Ich usuwanie wymaga oddzielnych procedur i często dodatkowych kosztów logistycznych. Podobne wyzwanie dotyczy gminy Waśniów. 

W gospodarstwach w naszej gminie zalega około 11 tysięcy sztuk wielkogabarytowych opon. Na nasz Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych trafiają materiały budowlane oraz odpady po środkach ochrony roślin, takie jak folie, plandeki i worki

- zaznacza Krzysztof Gajewski, wójt gminy Waśniów. 

 Problem odpadów powstających przy produkcji rolnej został w gminie Bałtów rozwiązany, między innymi dzięki skoordynowanym zbiórkom i porozumieniom z lokalnymi rolnikami. To pokazuje, że możliwe są lokalne rozwiązania dopasowane do specyfiki obszaru wiejskiego. Mimo to wciąż wiele gmin boryka się z zalegającym eternitem. Właściciele domów często mają trudności z jego usunięciem, a gminy muszą dopłacać do utylizacji z uwagi na koszty i wymogi prawne. W gminie Waśniów w 2024 roku zutylizowano 600 ton tego materiału, co podkreśla skale problemu i obciążenie finansowe samorządu.

Dane Głównego Urzędu Statystycznego wskazują, że wydatki budżetowe na zagospodarowanie odpadów komunalnych wzrosły z około 560 zł za tonę w 2019 roku do około 970 zł za tonę w 2024 roku — to wzrost przekraczający 70 procent.  Wyższe koszty transportu, przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów wymuszają na gminach poszukiwanie oszczędności i optymalizacji. W praktyce oznacza to rewizję umów z firmami odbierającymi odpady, negocjowanie warunków przetargów, wprowadzanie selektywnej zbiórki tam, gdzie jest to możliwe, oraz organizowanie punktów lub zbiórek mobilnych na odpady wielkogabarytowe i niebezpieczne.